• Home
  • Features
  • Συνέντευξη του Κώστας Χατζηχρήστου στην ιστοσελίδα basketa.gr

Το νέο σύστημα της Ευρωλίγκας με τα μάτια του γυμναστή

2015 turkish airlines euroleague final four madrid logo design unveiled 3

Εδώ και καιρό γίνεται πολύς λόγος σχετικά με το νέο σύστημα διεξαγωγής της Ευρωλίγκας, το οποίο εφαρμόζεται από φέτος, αντικαθιστώντας το σύστημα των ομίλων που ίσχυε μέχρι τώρα. Πιο συγκεκριμένα, οι δεκαέξι ομάδες της Ευρωλίγκας, στις οποίες συγκαταλέγονται όλες οι μεγάλες ομάδες της Ευρώπης, παίζουν μεταξύ τους, με ένα σύνολο τριάντα παιχνιδιών μέσα στην κανονική περίοδο.

Οι πρώτες οκτώ ομάδες της κατάταξης προχωράνε στα πλεϊ οφς (1 εναντίον 8, 2 εναντίον 7 κοκ) και οι νικητές των ζευγαριών προκρίνονται στο Φαίναλ Φορ, όπου και βγαίνει ο πρωταθλητής. Το νέο σύστημα έχει σαν αποτέλεσμα, όχι μόνο να παίζουν οι ομάδες περισσότερα παιχνίδια (περισσότερα από 70 για τις ομάδες που θα πάνε στα πλεϊ οφς συμπεριλαμβανομένων και των παιχνιδιών των εθνικών πρωταθλημάτων), αλλά να παίζουν και περισσότερα δύσκολα, με μεγάλη ένταση ματς, μιας και κάθε εβδομάδα θα αντιμετωπίζουν δυνατούς αντιπάλους. Επιπλέον, για πρώτη φορά στην ιστορία του Ευρωπαϊκού μπάσκετ, οι ομάδες θα παίζουν ακόμα και τρία παιχνίδια την εβδομάδα (δυο για την Ευρωλίγκα και ένα για το τοπικό πρωτάθλημα), αυξάνοντας ακόμα περισσότερο την επιβάρυνση των παικτών. Έχοντας περισσότερα παιχνίδια, μοιραία οι ομάδες θα έχουν και περισσότερα ταξίδια, κυρίως με πτήσεις της γραμμής (και όχι τσάρτερ), κάτι το οποίο μειώνει δραματικά τον χρόνο ανάπαυσης των παικτών και αυξάνει το συνολικό στρες.

Σίγουρα υπάρχουν διαφορετικές γνώμες σχετικά με το αν το νέο σύστημα είναι καλύτερο σε σχέση με το ενδιαφέρον των φιλάθλων, την ανταποδοτικότητα των χορηγών και γενικότερα την προώθηση τους αθλήματος. Σε αυτό το άρθρο, θα επικεντρωθούμε σε ότι αφορά τις επιπτώσεις που προκαλεί στην υγεία και την απόδοση των παικτών, μιας και είναι φανερό, ότι το νέο σύστημα επιβαρύνει σημαντικά ψυχολογικά και σωματικά τους αθλητές.

Η παραπάνω επιβάρυνση θεωρητικά θα προκαλέσει αύξηση στους τραυματισμούς, οι οποίοι με την σειρά τους επηρεάζουν, πρώτα απ όλα την ζωή και την καριέρα του τραυματία αθλητή και στην συνέχεια την απόδοση όλης της ομάδας, καθορίζοντας πολλές φορές και τις πιθανότητες επιτυχίας της. Μέχρι στιγμής, φαίνεται να υπάρχουν περισσότεροι τραυματισμοί, με τις ομάδες να χάνουν συχνά σημαντικούς παίκτες. Οφείλονται όμως αυτοί οι τραυματισμοί στο νέο σύστημα; Αν ναι, τι φταίει; Η ένταση, ο όγκος του συνολικού φορτίου ή απλώς η περισσότερη έκθεση στον κίνδυνο (περισσότερη ώρα στο παρκέ σε συνθήκες αγώνα); Τι μπορούμε να κάνουμε έτσι ώστε να βοηθήσουμε τους παίκτες μας να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες;

rudy

Σαν πρώτο βήμα, θα ήταν πολύ χρήσιμο εάν η Ευρωλίγκα συγκέντρωνε συγκεκριμένα στατιστικά στοιχεία σε σχέση με τους τραυματισμούς, έτσι ώστε να αποκτήσουμε μια ξεκάθαρη, αντικειμενική εικόνα της κατάστασης. Στοιχεία όπως, συνολικός αριθμός χαμένων παιχνιδιών ανα έτος, οι οικονομικές συνέπειες και το κόστος των τραυματισμών, η κατάταξη μιας ομάδας σε σχέση με τις άλλες ομάδες σε ότι αφορά τον συνολικό αριθμό  τραυματισμών, η ετήσια βελτίωση (ή μη βελτίωση) κτλ θα μπορούσαν να δώσουν μια πιο ξεκάθαρη εικόνα των επιπτώσεων που προκαλούν οι τραυματισμοόιτων στην λειτουργία μιας ομάδας. Κάποιοι άλλοι οργανισμοί συλλέγουν τέτοια στοιχεία εδώ και κάποια χρόνια. Για παράδειγμα, δεδομένα που αφορούν την Πρέμιερ Λίγκ*, κατέδειξαν ότι για την σεζόν 2014 – 2015 , οι τραυματισμοί κόστισαν συνολικά 210 εκατομμύρια λίρες, με την κάθε ομάδα να χάνει κατά μέσο όρο 13.5 εκατ. λίρες! Τα νούμερα αυτά υπολογίστηκαν  χρησιμοποιώντας μια εγκεκριμένη από την ΟΥΕΦΑ φόρμουλα, η οποία λαμβάνει υπ όψιν της τους μισθούς των τραυματιών παικτών, το κόστος θεραπείας, τα κόστη που αφορούν ασφάλειες, καθώς και το οικονομικό κόστος που προκύπτει από την αποδυνάμωση της ομάδας στα τοπικά και διεθνή πρωταθλήματα.

Στο ΝΒΑ, μια λεπτομερής και διαχρονική ανάλυση από το InStreetClothes ** αποκάλυψε ότι κάθε χρόνο χάνονται εκατοντάδες παιχνίδια λόγω τραυματισμών (για παράδειγμα για το 2014 – 15 χάθηκαν 4.496 παιχνίδια), γεγονός που επιφέρει και σημαντικές οικονομικές συνέπειες στις ομάδες. Η ανάλυση αφορούσε όλες τις ομάδες, τις οποίες και κατέταξε ανάλογα με την επίδοσή τους σε σχέση με τον ρυθμό εμφάνισης τραυματισμών. Για παράδειγμα, την καλύτερη επίδοση για την χρονιά που πέρασε είχαν οι Οκλαχόμα Θάντερ με συνολικά 23 χαμένα παιχνίδια (σε σχέση με 224 που χάθηκαν πέρυσι) και με κόστος 2.1 εκατ. δολάρια. Στον αντίποδα, η χειρότερη ομάδα από πλευράς τραυματισμών ήταν οι Νιου Ορλεανς Πέλικανς με 351 χαμένα παιχνίδια και συνολικά 28.1 εκατ. δολάρια χαμένα. Στο Ευρωπαϊκό μπάσκετ τα ποσά αναμένεται να είναι μικρότερα εξ αιτίας των γενικά χαμηλότερων προϋπολογισμών των ομάδων. Και πάλι όμως αναμένεται να ανέρχονται σε σημαντικό ποσοστό του συνολικού τους μπάτζετ.

Ο συνολικός αριθμός, καθώς και ο ρυθμός εμφάνισης των τραυματισμών είναι δυνατόν να μειωθεί, εάν αλλάξουν συγκεκριμένα πράγματα στην λειτουργία μιας ομάδας.  Κάτι τέτοιο έχει αποδειχθεί σε πολλές περιπτώσεις, όταν ομάδες από διαφορετικά αθλήματα, κατάφεραν να μειώσουν τους συνολικούς τραυματισμούς τους, αναδιαρθρώνοντας το ιατρικό και προπονητικό τους τιμ, αλλάζοντας την φιλοσοφία λειτουργίας τους και επενδύοντας σε νέες τεχνολογίες. Πιο συγκεκριμένα, κάποιες αλλαγές που θα μπορούσαν να συζητηθούν αφορούν τα παρακάτω.

Προπονητικός Σχεδιασμός

Από προπονητικής πλευράς, πρέπει να δοθεί ιδαίτερη προσοχή στην παρακολούθηση και καταγραφή της συνολικής επιβάρυνσης των παικτών. Με βάση αυτά τα στοιχεία θα πρέπει να σχεδιάζεται και η καθημερινή προπόνηση. Γενικά, απαιτούνται περισσότερες ημέρες ανάπαυσης και ανάλογη προσαρμογή της έντασης και του όγκου της προπόνησης, μιας και είναι ήδη φανερό, ότι με τόσα πολλά και έντονα παιχνίδια, οι παίκτες δεν είναι δυνατόν να αντέξουν την προπονητική επιβάρυνση των προηγούμενων ετών. Η προπονητική (γυμναστής, εργοφυσιολόγος κτλ) και η ιατρική ομάδα πρέπει να παρέχει καθημερινά στον πρώτο προπονητή όλες τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με την φυσική κατάσταση και την υγεία των παικτών. Με βάση αυτά τα δεδομένα θα μπορεί να παίρνει τις σωστές αποφάσεις σχετικά με τον σχεδιασμό της προπόνησης, την ανάπαυση συγκεκριμένων επιβαρυμένων παικτών, το μοίρασμα του χρόνου συμμετοχής και γενικότερα την διαχείριση του όγκου και της έντασης του συνολικού έργου.

Επένδυση σε Εγκαταστάσεις

Το πιο σημαντικὀ περιουσιακό στοιχείο μιας ομάδας είναι αναμφίβολα οι παίκτες της. Η συνολική επένδυση σε παίκτες στην Ευρωλίγκα ανέρχεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια Ευρώ. Παρόλα αυτά, οι περισσότερες Ευρωπαϊκές ομάδες δεν έχουν επενδύσει αρκετά στον εκσυχρονισμό των υπαρχόντων εγκαταστάσεων, έτσι ώστε να προφέρουν στους παίκτες τους (στο κεφάλαιό τους δηλαδή) όλα τα απαραίτητα μέσα για να παραμείνουν υγιείς και να διατηρούν υψηλή απόδοση στο γήπεδο. Παλαιά και/ή μικρά γυμναστήρια, ελλιπή φυσικοθεραπευτήρια, περιορισμένα μέσα αποκατάστασης είναι αυτό που συναντά κανείς στις περισσότερες Ευρωπαϊκές ομάδες. Φυσικά, υπάρχουν και οι εξαιρέσεις, αλλά κατά κανόνα, οι εγκαταστάσεις στην Ευρώπη δεν είναι ανάλογες με το επίπεδο των παικτών που αγωνίζονται σε αυτές και των προπονητών που τους υποστηρίζουν.

purdue

Επένδυση στους Ανθρώπους

Η εποχή που ένας γιατρός με έναν φυσιοθεραπευτή αρκούσαν για να διατηρήσουν μια ομάδα υγιή έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Αυτό που απαιτείται, είναι η δημιουργία μιας συμπαγούς ιατρικής ομάδας, η οποία θα απαρτίζεται από διακεκριμένους επαγγελματίες διαφορετικών ειδικοτήτων και γνωστικών πεδίων (π.χ. ορθοπεδικός, φυσιοθεραπευτής, manual therapist κτλ) και μιας ειδικής “ομάδας απόδοσης” (performance team -  γυμναστής, γυμναστής αποκατάστασης, εργοφυσιολόγος κτλ), που θα έχουν  συγκεκριμένη δομή και ιεραρχία και θα συνεργάζονται στενά φροντίζοντας την υγεία και την απόδοση των παικτών. Η ομάδα πρέπει να έχει την ίδια φιλοσοφία έτσι ώστε να δημιουργήσει ένα ενιαίο σύστημα με τους παρακάτω στόχους:

-    Παρακολούθηση της φυσικής κατάστασης και της υγείας των παικτών
-    Σχεδιασμό προπονητικών προγραμμάτων στο γήπεδο και το γυμναστήριο
-    Αποκατάσταση / Αναζωογόνηση
-    Έγκυρη και έγκαιρη διάγνωση τραυματισμών
-    Θεραπεία και αποκατάσταση τραυματισμών
-    Ασφαλή και άμεση επιστροφή στην ενεργό δράση

Η ίδια η λίγκα θα μπορούσε να θέσει συγκεκριμένα στάνταρτς και προϋποθέσεις που θα πρέπει να πληρούν τα άτομα που εργάζονται σε αυτές τις θέσεις. Θα μπορούσε επίσης να συγκαλεί ετήσιες συναντήσεις ειδικών, όπου θα συζητούνται κοινά προβλήματα και οι λύσεις τους, θα ανταλάσσονται απόψεις σχετικά με την προπόνηση, την πρόληψη και την θεραπεία και γενικά θα ενθαρρύνεται η επικοινωνία με στόχο την καλύτερη υποστήριξη των παικτών. Μέσα από τέτοιες συναντήσεις μπορούν να προκύπτουν συγκεκριμένες οδηγίες (guidelines), οι οποίες θα βρίσκουν εφαρμογή σε όλα τα επίπεδα του αθλήματος.

Χρήση της Τεχνολογίας

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μια πραγματική επανάσταση σε ότι αφορά τις τεχνολογίες που επιτρέπουν στους προπονητές να συλλέγουν πληροφορίες σχετικά με την φυσική κατάσταση, την απόδοση και την υγεία των αθλητών. Στο εμπόριο κυκλοφορούν πολλές συσκευές (wearables) που καταγράφουν, γρήγορα και με μικρό σχετικά κόστος, πολύ χρήσιμα  δεδομένα, όπως για παράδειγμα, την ταχύτητα κίνησης ενός παίκτη, τη συνολική καλυφθείσα απόσταση, τον αριθμό αλμάτων σε μια προπόνηση ή αγώνα κτλ. Τα δεδομένα αναλύονται απο ειδικούς αθλητικούς επιστήμονες και βοηθούν τους προπονητές και την ιατρική ομάδα να εξακριβώσουν την φυσική κατάσταση, το επίπεδο κόπωσης και τον κίνδυνο τραυματισμού ενός αθλήτή ή αθλήτριας. Τέτοιες τεχνολογίες χρησιμοποιούν ήδη πολλές ομάδες ποδοσφαίρου, ράγκπυ, αλλά και ομάδες μπάσκετ στο NBA και το NCAA δίνοντας έτσι τα κατάλληα εργαλεία στους προπονητές να παίρνουν αποφάσεις σχετικά με τον σχεδιασμό του προπονητικού προγράμματος. Οι Ευρωπαϊκές ομάδες δεν έχουν κάνει ακόμα εκτεταμένη χρήση τέτοιων τεχνολογιών,  αλλά το ενδιαφέρον συνεχώς αυξάνεται και πιστεύω ότι είναι θέμα χρόνου να προχωρήσουν στην υοθέτησή τους.

Συνεχεἰς Αγωνιστικές Υποχρεώσεις

ΟΙ περισσότεροι Ευρωπαίοι παίκτες που αγωνίζονται στο υψηλότερο επίπεδο είναι υποχρεωμένοι να παίζουν σχεδόν όλον τον χρόνο, μιας και συμμετέχουν με τις Εθνικές ομάδες της χώρας τους στα διάφορα τουρνουά. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι συγκεκριμένοι αθλήτες δεν ξεκουράζονται επαρκώς ανάμεσα στις αγωνιστικές περιόδους, πράγμα που έχει σαν αποτέλεσμα την μείωση της αποδοσής τους και την αύξηση της πιθανότητας να τραυματιστούν, λόγω του συσσωρευμένου φορτίου. Μια πρόσφατη έρευνα που αφορά το ποδόσφαιρο έδειξε ότι, οι παίκτες που είχαν καλοκαιρινές αγωνιστικές υποχρεώσεις με τις Εθνικές τους ομάδες παρουσίασαν 30% αύξηση τραυματισμών την επόμενη χρονιά. Και πάλι, θα ήταν χρήσιμο να γίνει μια ανάλογη έρευνα για το μπάσκετ, έτσι ώστε να υπάρξει μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για το πως επηρεάζουν οι συνεχείς αγωνιστικές υποχρεώσεις την υγεία και την απόδοση των αθλητών. Απο κει θα μπορούσε να ξεκινήσει η συζήτηση για το πως θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα.

cat

Χωρίς αμφιβολία, το νέο σύστημα της Ευρωλίγκας προβάλει σημαντικές προκλήσεις σε όλα τα επίπεδα. Όμως, η κάθε πρόκληση αποτελεί και μια ευκαιρία για να βελτιωθούμε. Είμαστε υποχρεωμένοι να αναλύσουμε όλες τις πτυχές του παιχνιδιού και να βρούμε τους καλύτερους τρόπους, έτσι ώστε να προσαρμοστούμε στις καινούργιες συνθήκες. Σημαντικές αλλαγές επιτελούνται ήδη και θα είναι ενδιαφέρον να δούμε πως θα επηρεαστεί και πως θα διαμορφωθεί τελικά το Ευρωπαϊκό μπάσκετ.  Από προπονητικής πλευράς, είμαστε υποχρεωμένοι να επαναξιολογήσουμε τις πρακτικές μας, την φιλοσοφία μας και τις συνήθειές μας, έτσι ώστε να μπορέσουμε να προσφέρουμε την απαραίτητη υποστήριξη στους παίκτες μας και να τους βοηθήσουμε να μένουν υγειής και να αποδίδουν τα μέγιστα.

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε αρχικά στην αγγλική έκδοση της ιστοσελίδας μας από τον ίδιο συγγραφέα.

* http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-3318743/Premier-League-clubs-paying-price-injuries-racking-whopping-270m-bill-season.html#ixzz4TbH5rsg6

** www.instreetclothes.com

Κώστας Χατζηχρήστος, MEd, CSCS, CCSC
Head Performance Specialist
CSKA Moscow
Opinions stated in the article reflect the personal position of the author and under no circumstances express the official view of the employer.